Yeminin Şartları

Fakihler mahkeme yemininde altı şartın bulunmasını ittifakla kabul ederken, iki şartta ihtilaf etmişlerdir. Üzerinde ittifak edilen şartlar şöyledir:

a) Yemin eden kimsenin mükellef ve ihtiyar (hür irade) sahibi olması gerekir. Küçük ve deli yemin etmeyeceği gibi, uyuyanın ve ikrah altında olanın yemini de muteber değildir.

b) Davalı davacının hakkını inkar ediyor olmalıdır. Eğer o hakkı ikrar ediyor ise, yemine gerek yoktur.

c) Hasmın hakimden yemin talebinde bulunması, hakimin de yemin eden kimseye yemin teklifi yapması gerekir. Çünkü hazreti peygamber (as) talak hakkında Rükane b. Abd Yezid’ den, ” Yalnız bir defa boşamayı kastettiğine Allah adına yemin eder misin ? ” diye yemin etmesini istemiş, bunun üzerine Rükane, ” Allah adına yemin ederim ki, sadece bir defa boşamayı kastettim. ” demiştir.

d) Yemin şahsen yapılmalıdır. Vekaleten yemin kabul edilmez, çünkü yemin doğrudan doğruya yemin edenin zimmeti ile alakalıdır. Vekil yahut kasır ehliyetlinin velisi yemin etmez. Bu durumda kasırın büluğa ermesine kadar iş bekletilir.

e) Hadler gibi Allah’ a halis olan haklara dair olmamalıdır.

f) İkrarın caiz olduğu haklar hakkında olmalıdır. Çünkü az önce gördüğümüz ” Yemin inkar edene düşer. ” hadisi bunu gerektirmektedir. İkrar edilmeleri caiz olmayan haklar hakkında yemin caiz olmaz. O bakımdan vekil, vasi ve kayyıma yemin ettirilmez. Çünkü bunların başkaları hakkında ikrarları sahih değildir.

Ebu Hanife ayrıca müddeabihin ( dava konusu olan şeyin ) bezledilme ihtimali olan şeylerden olması şartını koşar . Dolayısıyla , nesep , nikah , ricat , ilada dönüş ve benzeri şeyler hakkında yemin sahih değildir.

” Ya sen delil getirirsin yahut o yemin eder ” hadisi şerifi davacının yemin isteme hakkı onun delil ortaya koyabilmekten aciz olmasına bağlıdır.

kaynak: islam fıhkı ansiklopedisi

metnin tamamına ansiklopediden ulaşabilirsiniz.

Bu yazı islam fıkhı kategorisine gönderilmiş ve , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın